Gan là một bộ phận rất quan trọng trong cơ thể người. Cứ 2 phút thì toàn bộ máu trong cơ thể lại di chuyển qua gan một lần để gan thực hiện hơn 500 vai trò khác nhau, trong đó nổi bật là các vai trò sau:

Vai trò chống độc

Gan giúp cơ thể chống lại các yếu tố độc hại như rượu bia, thực phẩm nhiễm độc, thuốc uống… bằng cách chuyển hóa, làm giảm độc tính, biến các chất độc thành chất không độc hoặc ít độc hơn rồi thải ra ngoài qua phân và nước tiểu.

Vai trò tiêu hóa

Mỗi ngày, gan sản xuất khoảng 1 lít dịch mật, được cô đặc và dự trữ trong túi mật. Khi thức ăn vào cơ thể, mật sẽ được tiết vào ruột để giúp cơ thể tiêu hóa thức ăn.
Mọi thức ăn được tiêu hoá ở ruột đều được đưa tới gan để chế biến lại rồi mới vào máu, đi nuôi dưỡng cơ thể.

Vai trò chuyển hóa

Gan có nhiệm vụ chuyển hóa các chất dinh dưỡng thiết yếu cho cơ thể như chất bột đường (glucide), chất béo (lipid) và chất đạm (protein), giúp tạo năng lượng cho hoạt động sống và nuôi dưỡng cơ thể.

Vai trò dự trữ

Gan là cơ quan dự trữ máu và dưỡng chất của cơ thể. Gan có thể chứa khoảng 1 lít máu, khi cơ thể cần thì gan sẽ co lại để đẩy máu vào hệ tuần hoàn. Gan là cơ quan quan trọng giúp dự trữ Glucose (dưới dạng glycogen), các vitamin và khoáng chất như vitamin A, D, B12, folate, sắt và đồng, cung cấp cho cơ thể khi cần.

Vai trò miễn dịch bảo vệ cơ thể

Gan đóng một vai trò then chốt trong điều hòa miễn dịch và bảo vệ cơ thể. Khả năng tiếp nhận khối lượng lớn máu đến gan cho phép gan làm sạch máu nhanh chóng.

Vai trò khác

– Giúp hấp thu những vitamin tan trong mỡ như vitamin A, D, E, K

– Sinh tổng hợp albumin, tạo áp lực keo của huyết tương giúp ổn định tuần hoàn máu.

– Sản xuất các yếu tố đông cầm máu.

Gan rất quan trọng, nếu không biết cách bảo vệ khiến cho chức năng của gan suy giảm thì sẽ dẫn đến nhiều bệnh lý nguy hiểm và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống cũng như sức khỏe.

Gan là cơ quan nội tạng đơn lớn nhất trong cơ thể, nằm ở góc phần tư trên – bên phải vùng bụng. Gan nặng khoảng 1.400 gram ở người trưởng thành.

Gan là một trong 5 tạng phủ, liên quan đến hơn 500 hoạt động của cơ thể và dễ bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố.

Gan được cấu tạo bởi 60% là tế bào gan, phần còn lại là tế bào nội mô, tế bào hình sao. Giữa các dãy tế bào gan là các mao mạch kiểu xoang gọi là xoang gan. Trong xoang gan có các TẾ BÀO KUPFFER – là loại tế bào tham gia vào cơ chế sinh bệnh của hầu hết các bệnh lý về gan.

Gan có thể nặng từ 1,44 – 1,8kg đối với nam và 1,2 – 1,4kg đối với nữ, có màu đỏ nâu, có độ đàn hồi cao với kết cấu như cao su, nằm ở phía trên và bên trái của dạ dày và bên dưới phổi.

Cơ quan này có hình gần như tam giác, bao gồm hai thùy, thùy phải lớn hơn và thùy trái nhỏ hơn. Hai thùy được ngăn cách bởi dây chằng liềm falciform. Gan cũng được bao bọc bởi một lớp mô sợi gọi là nang Glisson. Lớp nang này lại được bao phủ thêm một lớp phúc mạc, một màng tạo thành niêm mạc của khoang bụng. Điều này giúp cố định gan và bảo vệ gan khỏi những tác động vật lý.

Gan được cung cấp từ hai nguồn máu chính: tĩnh mạch cửa mang máu giàu chất dinh dưỡng từ hệ tiêu hóa và động mạch gan mang máu có oxy từ tim. Mỗi mạch máu lại được chia thành các mao mạch nhỏ và kết thúc bằng một tiểu thùy. Các tiểu thùy này chính là đơn vị chức năng của gan và bao gồm hàng triệu tế bào gan.

Phòng và hỗ trợ cải thiện các bệnh gan cần sự kết hợp giữa nhiều yếu tố. Bên cạnh phương pháp bảo vệ từ bên trong với sản phẩm Cường Can Vương cần có cơ chế khác cho gan như sau:

– Giảm uống rượu bia, tránh hút thuốc lá, dùng thực phẩm sạch, tránh tiếp xúc thường xuyên với hóa chất độc hại.

– Chích ngừa viêm gan siêu vi A, B.

– Lối sống tích cực, tập thể dục thường xuyên, nghỉ ngơi điều độ.

– Nên chọn nhóm thực phẩm dễ hấp thu và tiêu hóa như gạo, ngũ cốc, các loại đạm có giá trị dinh dưỡng cao nhưng ít chất béo như lòng trắng trứng, các loại thịt cá nạc, sữa không béo, đậu hũ.

– Sử dụng thuốc đặc trị theo chỉ định của chuyên gia.

Duy trì thói quen nào để giữ cho gan luôn khỏe mạnh?

Tập trung vào việc ăn uống lành mạnh. Bởi vì gan là nơi lưu trữ hầu hết các chất dinh dưỡng mà chúng ta tiêu thụ. Do đó nếu thường xuyên ăn uống không hợp lý, các chất độc hại sẽ ảnh hưởng xấu tới gan.

Nên ăn thế nào tốt cho gan?

Luôn ghi nhớ về 3 quy tắc dinh dưỡng này trong tâm trí: tiêu thụ protein có nguồn gốc từ thực vật là chủ yếu, tập trung vào thực phẩm tươi sạch tự nhiên và giảm bớt chất béo trong chế độ ăn uống.

Đối với protein – chất mà cơ thể cần để có thể  hoạt động đúng cách, nguồn cung cấp tốt nhất là thực phẩm có nguồn gốc thực vật như các loại đậu… Với protein có nguồn gốc từ động vật chỉ nên tiêu thụ ở mức hạn chế. Tiếp đến là ăn nhiều rau, quả tự nhiên, không chứa hóa chất và chưa qua chế biến.

Cuối cùng mặc dù cơ thể cần chất béo nhưng tránh tiêu thụ quá nhiều. Hãy chọn các thực phẩm chứa chất béo không bão hòa  đơn từ quả bơ, các loại hạt cây. Cá béo, hạt lanh, hạt bí ngô… là nguồn cung cấp chất béo không bão hòa đa. Lưu ý là lượng chất béo không vượt quá 20% chế độ ăn uống hàng ngày.

Gan không những đảm nhiệm chức năng chuyển hóa, còn là nơi dự trữ các thành phần quan trọng, tạo mật và chống độc cho cơ thể.

Chức năng chuyển hóa

Chuyển hóa glucid: gan chuyển hóa các đường đơn, đường đôi về hết dạng glucose.

Chuyển hóa lipid: gan tổng hợp acid béo và cholesterol, phospholipid từ các nguyên liệu trong thức ăn, sau đó vận chuyển tới các mô, cơ quan khác nhau trong cơ thể. Ở bệnh nhân suy gan, mỡ trong thức ăn không được chuyển hóa sẽ tích lại ở gan, mỡ ở các cơ quan giảm nhanh nên bệnh nhân sẽ gầy yếu nhanh chóng.

Chuyển hóa protid: Chuyển hóa protid ở gan xảy ra rất mạnh mẽ bao gồm 2 quá trình: chuyển hóa acid amin và tổng hợp protein như albumin hay các yếu tố đông máu. Vì vậy, khi suy gan, dịch từ mạch máu thoát vào tổ chức nhiều gây ra phù và quá trình đông máu bị rối loạn, bệnh nhân rất dễ bị xuất huyết.

Chức năng dự trữ

Gan dự trữ cho cơ thể nhiều chất quan trọng như máu, glucid, sắt và một số vitamin như A, D, B12 trong đó quan trọng là vitamin B12. Có thể thấy rất nhiều nguyên liệu tạo máu, sinh hồng cầu đều nằm tại gan, chính vì vậy ta sẽ bắt gặp các vấn đề về máu phát sinh ở bệnh nhân có tổn thương gan như:

– Thiếu máu: do thiếu protein, thiếu sát, thiếu vitamin B12

– Chảy máu: do thiếu các yếu tố đông máu

Chức năng tạo mật

Mật là dịch màu vàng hơi xanh, vị đắng, được tiết ra ở gan khoảng 0,5 lít/ngày và cô đặc ở túi mật. Khi có thức ăn vào ruột non kích thích túi mật co bóp, mật được đẩy ra ngoài, trộn lẫn với dịch tụy và đổ vào tá tràng. Thành phần dịch mật bao gồm: nước (97%), muối mật, sắc tố mật (bilirubin), cholesterol và các hợp chất khác…có tác dụng giúp tiêu hóa và hấp thu mỡ cũng như các vitamin tan trong dầu (A, D, E, K).

Khi gan tổn thương, chức năng tạo mật cũng bị rối loạn, thể hiện ra bên ngoài thông qua các triệu chứng: vàng da, vàng mắt, rối loạn tiêu hóa, sợ mỡ, sỏi mật (sỏi cholesterol).

Chức năng chống độc

Gan được xem là một hàng rào bảo vệ cơ thể để chống lại các yếu tố độc hại xâm nhập qua đường tiêu hóa. Đồng thời, nó làm giảm độc tính và thải trừ một số chất được tạo ra trong quá trình chuyển hóa của cơ thể.

Để đảm nhiệm vai trò “sống còn” này, gan huy động rất nhiều yếu tố khử độc khác nhau:

• Đại thực bào: dọn xác hồng cầu, vi khuẩn trong thức ăn
• Tế bào gan: chống độc bằng 2 cơ chế:

– Giữ lại một số kim loại nặng như đồng, chì, thủy ngân… sau đó sẽ thải ra ngoài.

– Trong tế bào gan có hệ men chuyển hóa rất hữu hiệu biến chất độc (ví dụ: rượu, aldehyd, amoniac NH3) thành chất không độc hoặc ít độc hơn rồi thải ra ngoài qua đường mật hoặc đường thận.

Như vậy, gan đóng một vai trò vô cùng quan trọng, liên quan mật thiết đến hoạt động của các bộ phận, cơ quan khác trong cơ thể, đặc biệt là não bởi não rất dễ tổn thương khi cơ thể nhiễm độc. Việc bảo vệ và duy trì chức năng gan bình thường là điều cần thiết, nhất là ở những người hay phải tiếp xúc với bia, rượu, chất độc hại. Kiểm tra định kỳ chức năng gan và sử dụng các thuốc hỗ trợ bảo vệ gan sẽ góp phần không nhỏ trong việc đảm bảo một sức khỏe tốt cho bản thân mỗi người.